De grafiek als ooggetuige van een nieuwe energieorde
Kijk je naar bovenstaande afbeelding, dan spat één ding meteen van het scherm: China is op weg naar absolute wereldheerschappij in elektriciteitsproductie. Terwijl de Verenigde Staten, de Europese Unie en India sinds 2000 relatief vlakke groei laten zien, schiet China als een raket omhoog, tot ver boven 10.000 terawattuur (TWh) in 2024. De rest van de wereld speelt letterlijk op de tweede rij.
Hoe China economisch voorsprong neemt via elektriciteit
De reden voor deze dominantie is niet alleen kwantitatief, maar ook kwalitatief en strategisch:
- Goedkope energie = goedkope productie. China’s industriële elektriciteitsprijzen ($0,05–0,09/kWh) zijn tot vier keer lager dan die van Europese landen als Nederland en Duitsland ($0,20–0,30/kWh). Hierdoor kunnen Chinese bedrijven producten energie-intensief maken tegen veel lagere kosten.
- Grootschalige industriële kracht. China domineert wereldwijd de productie van staal, aluminium, batterijen, zonnepanelen en windturbines. Meer dan de helft van alle wind- en zonne-energie gerelateerde producten komt uit China; Europa is bij veel onderdelen afhankelijk van Chinese import.
- Technologie en innovatie. Meer dan 50% van de wereldwijde patenten in clean tech komt uit China. Dit betekent dat de nieuwste en beste technologieën meestal niet uit Europa, maar uit China komen.
Wat betekent dit voor de EU?
De economische gevolgen zijn verstrekkend:
- De-industrialisatie. Europa verliest terrein in energie-intensieve sectoren. Fabrieken sluiten of verhuizen naar Azië en China, waar energie vele malen goedkoper is.
- Groeiende afhankelijkheid. De EU importeert nu tot 95% van haar zonnepanelen, 84% van haar windenergie-componenten en 75% van haar batterijcellen uit China. Daardoor is de groene transitie van Europa in feite afhankelijk van Chinese technologie en leveringszekerheid.
- Strategische kwetsbaarheid. Door deze afhankelijkheid zijn Europese landen gevoeliger voor geopolitieke druk. De dominantie in grondstoffen en technologie geeft China potentieel een “kill switch” over Europese groei en energie-infrastructuur.
- Handelsoverschot China vs. EU. Jaarlijks importeert de EU voor tientallen miljarden meer uit China dan zij exporteert, juist in hightech en energiegerelateerde producten.
Specifiek: Nederland en Duitsland
Nederland:
- Is sterk afhankelijk van import van zonnepanelen, batterijtechnologie en windcomponenten uit China.
- Nederlandse industrie (chemie, staal, landbouw) betaalt relatief hoge stroomprijzen: een concurrentienadeel ten opzichte van China en andere Aziatische landen.
- Innovatiekracht in energie loopt terug; nieuwe fabrieken voor zonnecellen en batterijen begeven het vaak onder Chinese concurrentie.
Duitsland:
- Kent een industrie die historisch leunde op lage energiekosten (via kolen en gas), maar loopt nu tegen hoge elektriciteitsprijzen aan.
- Duitse auto-industrie en chemiesector worden hard geraakt; batterijfabrieken en clean tech verhuizen deels naar China of de VS.
- Duitsland is net als Nederland afhankelijk van Chinese import voor de energietransitie: zonnepanelen, batterijcomponenten, windenergie-onderdelen.
Conclusie: China aan zet, Europa moet kiezen
De grafiek is niet alleen een visualisatie van energieproductie, het is een spiegel van een nieuwe mondiale orde waarin China economisch de dienst uitmaakt door elektriciteit. Voor Nederland, Duitsland en de rest van de EU is urgentie geboden: zonder een eigen sterke clean tech industrie en strategische energie-onafhankelijkheid dreigt een groeiend verlies van welvaart, innovatiemacht en geopolitieke zeggenschap.
China’s elektriciteitsdominantie is dus niet slechts een technisch feit, maar het fundament van een nieuwe economische werkelijkheid waarbij Europa de keuzes en risico’s scherp onder ogen moet zien.
- https://www.linkedin.com/pulse/chinas-energy-advantage-critical-factor-global-munkholm-%E5%AD%9F%E5%8F%AF%E5%92%8C-y3smf
- https://www.ainvest.com/news/powering-tariffs-plummeting-electricity-costs-reviving-china-manufacturing-2506/
- https://baysourceglobal.com/hidden-cost-revolution-energy-manufacturing/
- https://ecfr.eu/publication/last-gasp-securing-europes-wind-industry-from-dependence-on-china/
- https://www.eurelectric.org/in-detail/industrialcompetitiveness/
- https://qz.com/china-electrostate-solar-panels
- https://www.iss.europa.eu/publications/briefs/going-green-without-china
- https://chinaobservers.eu/china-holds-a-kill-switch-to-european-power-grids/
- https://www.europeanguanxi.com/post/eu-china-dynamics-navigating-rivalry-and-cooperation-in-the-ev-sector